• Roedolf Botha

Gee aandag, eerder as om afgelei te word


Ervaring leer ons dat iets soos toegewyde en konstante fokus ‘n groot uitdaging blyk te wees in ons samelewing. Daarom is een van die moeilikste elemente van ons geestelikheid vandag om ‘n onverdeelde hart te hê. Psalm 86:11 sê: ... leer my U met toewyding dien. Daar staan letterlik: gee my ‘n onverdeelde hart. In Matteus 5:8 praat Jesus van ‘n rein hart. Hier gaan dit oor ‘n hart, wat geen afleidings toelaat en verdeelde lojaliteite koester nie, maar slegs één ding wil en dis die wil van God.


Hoe moeilik is dit nie juis vandag nie! Danksy tegnologiese ontwikkeling en die verslawende aard van die menslike hart is ons as mense meer aandagafleibaar as ooit tevore in die geskiedenis. Ons gryp 81 500 keer per jaar na ons selfone om te kyk vir of te reageer op boodskappe. Dit kom neer op een maal elke 4.3 minute! Aan die een kant is dit te verstane, want ons ganse lewens is deesdae op ons fone saamgevat: ons kalenders, kameras, leesprogramme, boeke, ons padkaarte, foto’s, bankkaarte, nuus, e-pos, weervoorspelling en selfs ons inkopies. Die GPS op ons selfone het 30 000 maal die prosesseringspoed van die navigasierekenaar, wat Apollo 11 na die maan gelei het! Sodoende het ons tegnologie ook ontwikkel tot ‘n lewenshulp, waarsonder ons skaars kan klaarkom.


Die donker kant hiervan is egter dat ons verslaaf geraak het aan die afleiding en onderbreking, wat ons toestelle bring. Ofir Turel, professor in Sielkunde by Fuller Universiteit, beweer dat die brein op presies dieselfde manier verslaaf geraak het aan ons selfone as wat ‘n dwelmverslaafde verslaaf is aan ‘n sterk dwelm. Ons is letterlik verslaaf. Anders as dwelmverslaafdes probeer selfoonverbruikers egter nie hulle eie verslawing breek nie, omdat hulle dit nie as skadelik beskou nie. Die waarheid is egter dat ons kompulsiewe interaksie met ons elektroniese toestelle die kwaliteit van ons denke drasties laat afneem het. Dit lei tot drastiese gevoelens van onvervuldheid, oneffektiwiteit en selfs depressie.


Tony Reinke, wat hieroor navorsing gedoen het, wys vanuit ‘n Bybelse perspektief dat selfone ons aandag aflei van ten minste drie belangrike elemente:


1. Digitale afleidings hou ons weg van gesonde werk.


Ervaring wys dat ons oordrewe gryp na ons selfone, maak dat ons gedurig belangrike dinge soos sperdatums, nodige konfronterende gesprekke, die wasgoed, skoolprojekte en take uitstel. Navorsing dui aan dat ‘n werknemer 50% minder produktief is, wanneer daar gedurig na die foon getas word, selfs al is die doel van die gryp na die foon werksgemotiveerd. ‘n Universiteitstudent mors gemiddeld 20% van klastyd aan vroetel met die foon.


2. Digitale afleidings hou ons weg van gesonde verhoudings.


Die interaksie met ons fone isoleer ons van ons naastes en mense rondom ons, aangesien ons nou die vermoë ontwikkel het om onsself alleen besig te hou. Ons gee dikwels die boodskap deur dat ons liewer met ons foon wil besig wees as met ons naaste. Navorsing in besigheidsomgewings het aangedui dat medewerknemers vandag heelwat minder van mekaar weet en omgee as vorige jare. Die rede is dat wanneer mense byvoorbeeld saam in ‘n vergaderlokaal sit en wag vir ‘n vergadering om te begin, hulle eerder op hulle fone sit, as om te hoor hoe dit gaan met ‘n medewerknemer se ma wat in die hospitaal is, ensovoorts. Vandag se afgeleide mense is ook baie minder geneig om aan die minstes in die samelewing aandag te gee.


3. Digitale afleidings ontneem ons van gesonde geestelike fokus.


Navolgingskap van Jesus en die tradisie van die Bybel vra van ons om gereeld te mediteer oor die Woord en ons verhouding met God te voed. Dit vra van ons gereelde stilte en afsondering, waardeur ons God beleef en bekend raak met ons eie sterflikheid, ons menslikheid en kennis van ons eie innerlike wêreld opdoen. ‘n Verhouding met Jesus vra vir týd, toegewy aan Hom. Omdat die menslike aptyt vir afleiding egter so hoog is, veroorsaak ons Android of Smartphone dat ons onsself uiters maklik op die paadjie van afleibaarheid begewe. Daarom sukkel ons om ons aandag te fokus.


Daar is niks fout met tegnologie as sulks nie. Tegnologie is bloot ‘n verlengstuk van ons interaksie met die kultuur en dit hou geweldige voordele in. Saam met tegnologie en nuwe voordele gaan egter ook nuwe insigte, verantwoordelikhede en dissiplines. Wanneer die Here dus sê: ... Ek die Here, eis onverdeelde trou aan My (Eks. 34:14), dan moet ons toesien dat ons toestelle ons meer gewyd aan God maak, nie afleiding veroorsaak nie.