• Roedolf Botha

Die belangrikheid van emosionele veiligheid


Suid-Afrikaanse konsultant, skrywer en life coach – Hermann du Plessis – skryf in sy nuutste boek Lead with Intent, oor die belangrikheid vir ‘n leier om ‘n veilige emosionele omgewing vir werknemers en spanlede te skep. Hy struktureer die gedagte so:


- ‘n Leier moet die beginsel van emosionele veiligheid aangryp.

- Die aangryp van die beginsel van emosionele veiligheid lei dan tot die praktyk van algehele openheidin die maatskappy.

- Openheid in die maatskappy lei gevolglik tot ‘n kultuur van deursigtigheid en waarheid (egtheid).


Een van die redes waarom emosionele veiligheid so belangrik is, is dat dit die leierskap van die organisasie help om hulle ore stywer teen die grond te hê. Dis skrikwekkend hoeveel leiers nie werklik weet wat op grondvlak in hulle gemeentes of organisasies aan die gang is nie, bloot omdat mense bang is om reguit en eerlik te praat. Wanneer dít gebeur, dan neem leiers “dom” besluite weens die gebrek aan insig oor die kultuur van hulle eie werksomgewing.


In sulke omgewings raak dinge dikwels so toksies, omdat leiers weens liggeraaktheid, of bloot ‘n houding van ongeërgdheid, nie meer luister na hulle eie mense nie. Diegene, wat wel probleme probeer uitwys of besorgdhede uitlig, word dan gewoonlik gedemoniseer of afgekraak. In so ‘n omgewing het toegewyde, goeie en wyse mense byvoorbeeld later nie meer die vrymoedigheid om te praat, wanneer hulle sien dat die behoeftes van kliënte misgekyk word, of dat die verhouding met verskaffers begin skade ly nie. Teen die tyd dat die leiers dit dan agterkom, is dit geheel en al te laat.

Die voormalige Hoof Uitvoerende Beampte (CEO) van General Electric, Jack Welsch, het altyd daarvan gepraat om voortdurend ‘n kultuur van openhartigheid (candour) te skep sodat die beste planne bedink kan word en belangrike sake tot op die been toe uitgepraat kan word.


Du Plessis beklemtoon die feit dat emosionele veiligheid nie beteken om slap te raak aangaande die resultate en produksie van die maatskappy nie. Dit skep veel eerder ‘n atmosfeer, waarin ons openlik en eerlik kan práát oor ons doelwitte en resultate.


Hoe vorm ‘n gesonde leier ‘n kultuur van emosionele veiligheid, waar openhartigheid en waarheid kan seëvier? Du Plessis noem vier praktiese stappe, wat geneem kan word.


1. Vermy geheimsinnigheid

Hou almal ingelig oor algemene maatskappy-aangeleenthede. Omdat baie leiers ongelukkig glo dat kennis mag is, weerhou baie van hulle belangrike inligting van hulle werknemers. Dis omdat dit te veel vir leiers gaan oor die bou van hulle eie magsposisies, eerder as om aan die span die informasie te gee, wat hulle nodig het om suksesvol te wees. Let wel dat sensitiewe, persoonlike informasie van ander medewerkers altyd met omsigtigheid hanteer moet word. Hierdie punt gaan egter oor strategiese insig en inligting, wat die hele span se lewens makliker kan maak.


2. Moenie die boodskapper skiet nie

Baie leiers viktimiseer diegene, wat vir hulle slegte nuus bring, wat hulle nie wil hoor nie. Die regte ding om te doen, is om die boodskapper, wat die slegte nuus bring, te aanvaar, te bedank en selfs te beloon. Dis bekend in besigheidskringe dat hoe hoër ‘n leier in ‘n organisasie bevorder word, hoe minder waarheid hoor hy. Die rede is omdat mense nie meer vir liggeraakte leiers sê wat hulle móét hoor nie, maar eerder wat hulle wíl hoor. Beloon dus die dapper helde, wat slegte nuus bring!


3. Haal jou ego uit die prentjie uit

‘n Mens se ego dien ongelukkig as ‘n filter, wanneer ‘n mens na iemand anders luister, want dit vorm jou denke en persepsie van die realiteit. Daarom moet die leier-luisteraar sy ego uit die boodskap van die persoon, wat die nuus bring, verwyder. ‘n Persoonlike bewussyn van presies hoe jou ego jou vermoë om te luister beïnvloed, sal bepalend wees in hoe goed jy luister na boodskappers. Indien hierdie bewussyn nie teenwoordig is nie, sal die boodskap altyd gerasionaliseer word sonder om die broodnodige effek te hê. Daarom moet persoonlike emosies baie goed waargeneem word, terwyl daar geluister word.


4. Verwelkom eksperimentering en foute

Daar is geen beter manier om openheid by ‘n leier te demonstreer as om foute toe te laat nie. Foute moenie deel vorm van die strafproses nie, maar eerder van die beloningsisteem. Wanneer werknemers weet hulle hoef nie hulle foute weg te steek nie, dan skiet ‘n maatskappy vinnig vorentoe in die rigting van ‘n oop kultuur van deursigtigheid. Die waarde daarvan in enige werksomgewing is dat ‘n leier nie gedurig verras sal word oor iemand se fout, wat weens vrees weggesteek was nie. Dit sal eerder ‘n atmosfeer skep, waar daar eerlik en objektief oor foute gepraat kan word en dat foute reggestel kan word.


Bowenal is die skep van ‘n kultuur van emosionele veiligheid, ‘n praktiese manier om die genade van Jesus in die maatskappy te demonstreer, sonder dat die standaard van besigheid of die vlak van produksie negatief beïnvloed word. Inteendeel. Dit sal die produksie uiteindelik verhoog.

Wie het kon dink dat Jesus se kruis-genade boonop winsgewend kan wees!